Żyrardów pod lupą studentów AGH. Fabryczne dziedzictwo stało się lekcją rewitalizacji

Do Żyrardowa przyjechali studenci AGH, ale nie po to, by oglądać miasto z turystycznej pocztówki. Podczas czerwcowej wizyty szukali odpowiedzi na pytanie, jak dawny teren przemysłowy może odzyskać życie, nie tracąc własnego charakteru. Żyrardów okazał się dla nich czymś więcej niż przykładem z podręcznika – to miejsce, w którym historia, architektura i decyzje samorządu układają się w czytelny proces.

• Żyrardów pokazuje, że rewitalizacja zaczyna się od pamięci
• Resursa i Muzeum Lniarstwa pokazały, jak fabryka zmienia adres

Żyrardów pokazuje, że rewitalizacja zaczyna się od pamięci

Wyjazd terenowy był częścią zajęć z przedmiotu poświęconego rewitalizacji obszarów miejskich. Grupa z krakowskiej Akademii Górniczo-Hutniczej pracuje na kierunku, który łączy wiedzę techniczną, środowiskową i społeczną, więc Żyrardów nie trafił na mapę przypadkiem. To miasto wciąż pokazuje, jak wygląda odnowa prowadzona nie „na skróty”, ale z szacunkiem do dawnej tkanki.

Dla dr hab. inż. Anny Ostręgi, prof. AGH, wybór tego miejsca był naturalny. Jak podkreśliła, Żyrardów jest wzorcowym przykładem ochrony i adaptacji dziedzictwa przemysłu lnianego.

„To modelowy przykład ochrony i adaptacji dziedzictwa przemysłu lnianego – od fabryki i osady robotniczej, przez obiekty administracyjne i kulturalne, po zbiorniki wodne, rezydencje przemysłowców i założenia parkowe”.

W jej ocenie szczególne znaczenie ma nie tylko skala zachowanych obiektów, ale też konsekwencja miasta w obejmowaniu ochroną kolejnych fragmentów poprzemysłowego krajobrazu. Ważny jest również drugi wymiar takiej odnowy – włączanie mieszkańców w zmiany, które nie mogą ograniczać się do fasad i planów zagospodarowania. Jeśli rewitalizacja ma mieć sens, musi dotyczyć także codziennego korzystania z tych przestrzeni.

Resursa i Muzeum Lniarstwa pokazały, jak fabryka zmienia adres

W Resursie studenci spotkali się z Magdaleną Krasucką z Wydziału Rewitalizacji i Rozwoju Urzędu Miasta Żyrardowa. Rozmowa dotyczyła założeń, etapów i efektów całego procesu, który w tym mieście nie jest jednorazową inwestycją, lecz długim porządkowaniem przestrzeni i przywracaniem jej sensu. Taki punkt programu daje rzadką szansę, by zobaczyć, jak teoria spotyka się z konkretnym miejskim doświadczeniem.

Podczas zajęć głos zabrała też Lucyna Mollin-Wyskiel, Miejski Konserwator Zabytków. Zwróciła uwagę, że rewitalizacja nie kończy się na remoncie budynków.

„Rewitalizacja to nie tylko przestrzeń – to historia, ludzie i przyszłość budowana na fundamencie przeszłości”.

Na trasie wizyty nie mogło zabraknąć Muzeum Lniarstwa, które powstało właśnie w wyniku odnowy zdegradowanych terenów poprzemysłowych. Dyrektor Jacek Czubak opowiadał o przekształceniu dawnych hal produkcyjnych Zakładów Lniarskich w miejsce, które nie zamknęło się w muzealnej gablocie. Została pamięć o przemyśle, ale pojawiła się też nowa funkcja – kulturalna i edukacyjna. Dla studentów to był najczytelniejszy dowód, że dobrze poprowadzona rewitalizacja nie zaciera śladów przeszłości. Ona je porządkuje i pozwala im dalej pracować na rzecz miasta.

na podstawie: Urząd Miasta Żyrardów.